Ruim een miljoen doden en 4,1 miljoen vluchtelingen intern en in de regio. Dat is tot nog toe de rekening van de oorlog in Irak. Een oorlog begonnen omdat Irak massavernietigingswapens zou hebben, een oorlog vanwege een dictatoriale leider. Die massavernietigingswapens zijn nooit gevonden, de dictatoriale leider wel. Die kreeg de doodstraf, wat leidde tot kritiek van diverse organisaties.
Nederland deed mee aan deze oorlog: officieel alleen politiek, onofficieel lijkt Nederland wel meer dan alleen politieke steun te hebben gegeven. De steun die is gegeven toen het kabinet demissionair was nadat het CDA gebroken had met VVD en LPF in 2003. Tijdens de onderhandelingen met de PvdA werd besloten om de oorlog politiek te steunen: tegen de wil van 89 % van de Nederlanders in.
Officieel houdt zij de stelling staande dat de resoluties, cumulerend in resolutie 1441 de vrijheid boden om militair in te grijpen,echter al voor de oorlog hebben Balkenendes naaste adviseurs hem op de twijfelachtigheid van deze interpretatie gewezen. Juist omdat de VS om een wél mandaterende resolutie vroeg en deze niet kreeg, en ook de VS nimmer hebben gesteld dat de bestaande resoluties volstonden is het raar dat Nederland deze afwijkende keuze maakte.
We zijn nu jaren later, de oorlog is ¨voorbij¨ en de Amerikanen zijn nog steeds in Irak gelegerd. Zelfs in de Verenigde Staten wordt inmiddels toegegeven dat de reden om de oorlog te starten niet deugde. Maar in Nederland doet de regering alsof haar neus bloedt…..
……..en de kamer ook.
Wat bezielt de volksvertegenwoordiging dat zij geen onderzoek eisen naar hoe Nederland verzeilt heeft kunnen raken in de oorlog tegen Irak? Waarom laten zij zich door Balkenende met een kluitje het riet in sturen? Juist omdat het kabinet demissionair was, juist omdat overal ter wereld inmiddels is vastgesteld dat het beginnen van die oorlog op basis van de “getoonde” informatie onjuist was, juist omdat Nederland zich baseerde op informatie van anderen, juist omdat de Nederlandse bevolking er in peilingen tegen was en blijkens recente peilingen nog steeds voor een merendeel tegen is MOET je onderzoeken hoe deze steun tot stand heeft kunnen komen.
Het is werkelijk onbegrijpelijk dat je als kamerlid die informatie niet op tafel wil krijgen. Je moet toch willen weten als parlementariër hoe je in de toekomst ervoor kan zorgen dat je besluiten neemt op basis van juiste informatie, dat je besluiten neemt waarbij je ook achter de gevolgen kan blijven staan? Als parlementariër heb je de plicht zorgvuldig te evalueren en lering te trekken uit besluiten met een verkeerde afloop. In dit geval: een mislukte oorlog gebaseerd op leugens met als een gevolg: een land dat volledig in de vernieling ligt: een miljoen doden en ruim vier miljoen vluchtelingen. Dan kán en mág je niet de andere kant opkijken en je verschuilen achter de mededeling dat het allemaal de schuld was van Saddam Hussein omdat hij zich niet aan de afspraken met de wapeninspecteurs hield . Wapeninspecteurs die op een paar maanden na klaar waren, WEL de medewerking kregen die ze nodig hadden en de VN met klem vroegen te wachten op de afronding dus op hun beurt voorzichtig constateerden dat er naar alle waarschijnlijkheid geen massavernietingswapens waren en er daarmee er ook geen direct gevaar voor de rest van de wereld bestond.
Nogmaals, de verklaringen van Balkenende, nu gesteund door een meerderheid van de kamer gaan voorbij aan alle gevolgen die de oorlog gehad heeft: de miljoenen vluchtelingen en de verwoesting van een land en een grote destabilisatie van de regio. En dan heb ik het nog niet over de enorme milieu- en gezondheidsramp op de lange termijn vanwege het (verarmd) uranium dat werd gebruikt in de munitie dat nu wijd verspreid over het land ligt. In al die jaren heb ik Balkenende nooit een kritische noot horen plaatsen over wat er in Irak gaande is.
Op de website openheid over irak kun je alle informatie terugvinden, over wat er door de jaren heen heeft plaatsgevonden rond de strijd van deze club om openheid over besluitvorming rond Irak te bewerkstelligen. Volg ze, steun ze en help mee de kamer ervan te overtuigen dat het in het belang van Nederland is dat wij nooit meer zulke fouten zullen begaan als in de steun voor de oorlog in Irak. In het verleden hebben we al eerder meegedaan aan missies die niet de gewenste afloop hadden. Over Srebrenica waren de conclusies hard:
¨Op 10 april 2002 verscheen ten lange leste het rapport van het NIOD. Het oordeel is hard: humanitaire bewogenheid en politieke ambities dreven Nederland naar een ondoordachte en nagenoeg onuitvoerbare vredesmissie.¨
van website parlement.com
Ook was het een conclusie én opdracht voor de toekomst: nimmer meer mee te doen in een conflict zonder een sluitende “exit strategie”. Een andere conclusie was om voortaan zo snel mogeljk onderzoek te doen, om zo snel lering te kunne trekken (zie ook 1e vraag Eerste Kamer vragen Klaas de Vries)
Uitgerekend Balkenende wilde toen een debat over het NIOD rapport wat door de val van het kabinet niet meer kon. Immers, een debat had wellicht kunnen leiden tot aanbevelingen voor de toekomst. Inmiddels is Balkenende zelf premier en blijft een parlementair onderzoek uit. En dat zal zo blijven als de druk niet nog meer wordt opgevoerd, met name naar Bos. Want Bos heeft nu beloofd dat ná de volgende verkiezingen de PvdA pas weer een onderzoek zullen steunen.
En die conclusies zouden natuurlijk vergelijkbaar kunnen zijn, want inmiddels is al gebleken dat ook de oorlog in Irak ondoordacht en onuitvoerbaar was en vooral gedreven door “humanitaire” bewogenheid en politieke ambities en economisch-strategische belangen.
Een parlementariër moet streven naar openheid en transparantie. Parlementariërs struikelen over elkaar heen als het gaat om incidenten… en over Irak zwijgt men. De oorlog in Irak heeft voor de wereld gigantische in diplomatieke zin desastreuze gevolgen gehad en die gevolgen zullen voorlopig nog merkbaar zijn. Een parlementariër behoort zich dat aan te trekken en behoort uit te zoeken hoe zij als lid van de kamer dit heeft kunnen laten gebeuren. Dinsdag 23 december spreekt de eerste kamer weer over dit onderwerp naar aanleiding van de antwoorden die zij heeft gekregen van de regering. Ik mag toch hopen dat de kamer besluit tot een onderzoek. Een onderzoek dat handvaten gaat geven om voor de toekomst te voorkomen dat Nederland weer betrokken raakt bij een oorlog die niet deugt.